ARAŞTIRMA

MİRAS PAYLAŞIMI NASIL YAPILIR?

Miras paylaşımı, Bir kişinin ölümü halinde yahut gaipliğine karar verilmesi halinde, bu kişinin bir malvarlığı mevcut ise gündeme gelecektir. Burada öncelikle anlatılması gerekenler kaç tür mirasçı bulunduğu ve mirasçılık zümre sistemidir.

Yasal mirasçılık ve atanmış mirasçılık olmak üzere iki tür mirasçılık vardır. Yasal mirasçılık, miras bırakanın kararına bağlı olmayan, doğrudan kanundan kaynaklanan sebeplerle mirasçılık statüsünü kazananlar yasal mirasçılardır. 4721 Sayılı Medenin Kanunun aşağıda alıntılanan maddelerinden de görüleceği üzere yasal mirasçılar; sağ kalan eş, kan hısımları, altsoy, evlatlık ve devlettir.

Resim Nattanan Kanchanaprat tarafından Pixabay‘a yüklendi

Sitede https://hukukarar.com/2021/09/04/turk-medeni-kanunu/ lindekinde tam metni yer alan 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun yasal mirasçılarına ilişkin maddeleri aşağıda yer almaktadır.https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

A. Kan hısımları
I. Altsoy
Madde 495- Mirasbırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur.
Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan çocukların yerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi
altsoyları alır.


II. Ana ve baba
Madde 496- Altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır.
Bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı takdirde, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır

III. Büyük ana ve büyük baba
Madde 497- Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan mirasbırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar. Mirasbırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babalardan biri altsoyu bulunmaksızın
mirasbırakandan önce ölmüşse, ona düşen pay aynı taraftaki mirasçılara kalır.
Ana veya baba tarafından olan büyük ana ve büyük babaların ikisi de altsoyları bulunmaksızın mirasbırakandan önce ölmüşlerse, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır. Sağ kalan eş varsa, büyük ana ve büyük babalardan birinin mirasbırakandan önce ölmüş olması hâlinde, payı kendi çocuğuna; çocuğu yoksa o taraftaki büyük ana ve büyük babaya; bir taraftaki büyük ana ve büyük babanın her ikisinin de ölmüş olmaları hâlinde onların payları diğer tarafa geçer.

B. Sağ kalan eş
Madde 499- Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre mirasbırakana aşağıdaki oranlarda
mirasçı olur:

Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte biri, Mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısı, Mirasbırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

C. Evlâtlık
Madde 500- Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder. Evlât edinen ve hısımları, evlâtlığa mirasçı olmazlar.


D. Devlet
Madde 501- Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.

 

Atanmış mirasçılar ise; miras bırakanın kendi iradesi ile mirasçı olarak tayin ettiği kişilerdir.

Mirasçılık Zümre Sistemi

Mirasçılık zümre sistemi ise, miras bırakanın malvarlığının, yani mirasın paylaştırılmasında esas alınan sistemdir. Bu zümre sistemine göre mirasçı olunabilmesi için 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun öngördüğü 3 dereceli sistemin içerisinde yer alınması gerekmektedir. Bu sistemin esaslarına değinmekte fayda vardır. Zümre sisteminde 1. derecede yer alan mirasçılar bir sonraki derecede yer alan mirasçıların mirasçılık hakkının önüne geçecektir. Zümre başı olarak kabul edilen anne-baba, büyükanne-büyükbabanın sağ olması alt soylarının mirasçılık hakkının önüne geçecektir.

Mirasçılık Oranları

En çok merak edilen husus ise mirasçılık hakkı oranlarıdır.

Mirasçılık pay oranı;

  • Sağ kalan eş bulunmaması, sadece altsoyun bulunması halinde mirasın tamamı miras bırakanın alt soylarına eşit olarak paylaştırılır.
  • Sağ kalan eş bulunması halinde terekenin 1/4 ü sağ kalan eşin olup, kalan 3/4 ise altsoylar arasında eşit olarak paylaştırılacaktır.
  • Alt soy bulunmaması, sadece sağ kalan eş ile miras bırakanın anne-babası ya da kardeşleri var ise sağ kalan eşin miras payı 1/2 olacak, kalan 1/2 miras payı ise anne-baba veya onların çocuklarına yani kardeşlerine paylaştırılacaktır.
  • Anne-baba bulunmayıp, sağ kalan eş ve büyük anne-büyük baba bulunması halinde ise sağ kalan eşin miras payı 3/4 olacak, kalan 1/4 ise büyük anne- büyük baba ya da amca, dayı, hala vs veya onların altsoylarına kalacaktır.
  • Miras bırakanın anne-babası veya kardeşleri, büyük anne-büyükbabası ve bunların altsoyları yok ise mirasın tamamı sağ kalan eşe kalacaktır.
  • Son olarak yukarıda listelenen yasal mirasçıların hiçbirisi yok ise terekenin tamamı devlete kalacaktır.

Bir Cevap Yazın