ARAŞTIRMA

Dava Arkadaşlığı

Dava arkadaşlığı; 

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun İkinci ayrımında dava arkadaşlığından bahsedilmiştir. Dava arkadaşlığının iki türü olup ihtiyari dava arkadaşlığı ve mecburi dava arkadaşlığıdır.

 

Resim Radoan Tanvir tarafından Pixabay‘a yüklendi

İhtiyari dava arkadaşlığı

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 57/1 maddesinde yer almakta olup madde metni aşağıda yer almaktadır.

“MADDE 57- (1) Birden çok kişi, aşağıdaki hâllerde birlikte dava açabilecekleri gibi
aleyhlerine de birlikte dava açılabilir:
a) Davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile
mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması.
b) Ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu
şekilde yükümlülük altına girmeleri.
c) Davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine
benzer olması.”

Madde metninden de anlaşılacağı üzere ihtiyari dava arkadaşlığı zorunlu bir hal olmayıp, davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile
mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması, ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu şekilde yükümlülük altına girmeleri ve davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması hallerinde taraflar birlikte davayı açabilecekleri gibi, bu hallerde bu kişilerin aleyhlerine de birlikte dava açılması mümkündür. İhtiyari dava arkadaşlığı usul ekonomisine katkı sağlamakta olup bu şekilde aynı ya da benzer uyuşmazlıklarda birden fazla farklı karar çıkmasının önüne geçilecektir.

 

“MADDE 58- (1) İhtiyari dava arkadaşlığında, davalar birbirinden bağımsızdır. Dava
arkadaşlarından her biri, diğerinden bağımsız olarak hareket eder.”

Bu davalarda, her bir davacı veya davalı bağımsız olup ayrı ayrı hareket edeceklerdir. Mahkemece de her biri davacı ya da davalıya ilişkin ayrı ayrı hüküm kurulacaktır. Özetle tek bir mahkemece görülen, ihtiyari dava arkadaşı sayısınca dava olacaktır.

Mecburi Dava Arkadaşlığı

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 59. maddesinde yer almakta olup madde metni aşağıda yer almaktadır.

MADDE 59- (1) Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte
kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek
hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere, bir hakkında sayıca birden fazla kişiye karşı birlikte ileri sürülmesi yahut sayıca birden fazla kimse tarafından birlikte ileri sürülmesi ve tamamına karşı Mahkemece tek bir hüküm verilmesi halinde mecburi dava arkadaşlığı söz konusu olmaktadır. Bu halde taraflar hakkında tek bir hüküm verileceğinden, tarafların birlikte hareket etmeleri zorunludur. Bu durumda 6100 Sayılı HMK’nın 60 maddesinde de belirtilmektedir.

“MADDE 60- (1) Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine
de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek
zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri,
usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları
bakımından da hüküm ifade eder.”

Mecburi dava arkadaşlığı söz konusu olan davalarda davanın tarafların tamamına ile birlikte açılmaması yahut tarafların tamamına karşı ikame edilmemesi halinde davaya dahil olmayan tarafların usulüne uygun bir şekilde davaya dahil edilmesi gerekecektir.

 

Diğer araştırma yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın